Historia Wietnamu

Początki państwa Wietnamskiego

Wietnam jest państwem o bogatej i wielowiekowej tradycji i kulturze. Pierwsze zalążki państwa powstały już w pierwszym tysiącleciu p.n.e., kiedy to powstało Van Lang, umiejscowione w północnej części obecnego Wietnamu. W III wieku p.n.e. w wyniku podbicia ówczesny zalążek Wietnamu wszedł w skład królestwa Au Lac. Następnie państwo stało się chińską prowincją. W wyniku tego państwo Wietnamskie stało się pod wpływem kultury i cywilizacji chińskiej, co oczywiście wywarło wpływ na ogólny kształt na dziedzictwo kulturalne, jednak wpływ ten nie pozwolił zapomnieć o własnej autonomii. W 40 roku p.n.e. wybuchło powstanie sióstr Trung, a w 542 roku powstanie dowodzone przez Ly Bona. To ono ostatecznie doprowadziło do miejscowego odrodzenia się ówczesnego Wietnamu.

Tysiąc lat chińskiej okupacji

W chińskich kronikach z czasów przed naszą erą, pierwsze zapiski o ówczesnym państwie Wietnamskim pochodzą z 500 roku p.n.e. Jednak bogatsze, bardziej systematyczne zapisy dotyczące historii Wietnamu pochodzą z czasu po 111 roku p.n.e., kiedy to zakończył się podbój chiński. Walka o autonomię i odbicie wpływów cywilizacji chińskiej zaczęła się już w 221 r. p.n.e, kiedy to zostało pokonane przez dynastię chińską Qin, w wyniku czego stało się chińską prowincją. Powstania ludności wietnamskiej dały autonomię na dość krótki czas, z czasem państwo Wietnamskie przejęło chińskie pismo, nauki Konfucjusza, a z czasem również buddyzm. W 939 roku Wietnamczycy się wyzwolili i utworzyli samodzielne państwo, znane wówczas jako Dai Co Viet. Był to początek niepodległości wietnamskiej, który trwał aż do połowy XIX wieku.

Tysiąc lat niepodległości

Od czasu, kiedy powstało państwo wietnamskie w X wieku można zaobserwować jeden z lepszych okresów funkcjonowania państwa, spowodowany niepodległością, a co za tym idzie, największy rozwój państwa. Pierwszym krokiem państwa znanego jako Dai Co Viet była obrona własnej niepodległości, która umożliwiła budowanie własnej kultury. Kolejnym krokiem było narzucenie swoich wpływów Czampie, która stała się państwem podległym od Wietnamu. W XIII wieku państwo wietnamskie skutecznie odparło wpływy mongolskie. Z początkiem XV wieku odbył się najazd Chińczyków, jednak szybko się on zakończył ze względu na budzące się powstanie. Na ten czas przypada również początek wpływów kultury europejskiej, głównie za sprawą misjonarzy katolickich.

Okupacja francuska

Wietnam obok Filipin były jedynymi ostojami religii katolickiej w Dalekiej Azji. Misjonarze przyczyniali się do rozwoju społeczeństwa, ale mieli też duży wpływ na utratę niepodległości. Ostatecznie kraj popadł w zależność od Francuzów. Okupacja francuska datowana na lata 1852-1862 była jedną z mocniejszych kolonizacji europejskich, gdyż to właśnie naród francuski zdołał skutecznie zatrzymać rozwój państwa wietnamskiego. W wyniku tego Wietnam został podzielony na trzy części: Tonkin, Annam, Kochinchinę, z czego w ostatniej z nich władza wietnamska została całkowicie zlikwidowana. Z końcem XIX wieku Wietnam wszedł w skład Indochin Francuskich.
Początki komunizmu
Rozwój komunizmu można przyjąć po nieudanym antyfrancuskim powstaniu. Komuniści zyskali wówczas przewagę w antykolonialnym ruchu działającym w państwie wietnamskim. Wynikiem działania komunistów w tym czasie było powstanie Narodowa Partia Wietnamu oraz Komunistyczna Partia Wietnamu. Ogromną rolę w ich kształtowaniu miał Ho Chi Minh (wykształcony we Francji).

II wojna światowa i Wietnam

Pokonanie Francji w trakcie początku II wojna światowej przez Niemcy i stowarzyszone z nimi kraje sprawiła, że na teren Wietnamu ponownie wkroczyła armia japońska. W porozumieniu z rządem francuskim administracja kolonialna została nienaruszona. Powstała w 1941 roku partyzantka Việt Minh, korzystająca z pomocy amerykańskiej, stała się początkiem Demokratycznej Republiki Wietnamu, powstałej w 1945 roku, mającą swoją stolicę w Hanoi. Było to niejako początkiem wojny francuskiej, znanej również jako Wojna Indochińska.

Wojna Wietnamu z Francuzami

Trwająca w latach 1946-1954 wojna z Francuzami miała złożone przyczyny, sięgające jeszcze II wojny światowej. Wietnam, będący w czasie II wojny światowej pod panowaniem Japończyków, walczył o swoją niepodległość. Kraj, będąc pod panowaniem Japonii miał również działającą na swoim terenie administrację francuską. W czasie upadku Japonii Wietnam pragnął wykorzystać sytuację i ponownie zawalczyć o swoją niepodległość, dodatkową mając wsparcie ze strony Stanów Zjednoczonych. Śmierć Roosevelta, który sprzyjał niepodległości kraju nieco zweryfikowała te plany. Dwa miesiące po śmierci amerykańskiego prezydenta został utworzony Komitet Wyzwolenia, który był odpowiedzialny za wybuch powstania. Walka z wojskami japońskimi trwała dwa dni i zakończyła się ich kapitulacją. Ta wygrana umożliwiła powstanie Demokratycznej Republiki Wietnamu. Był to krok, który nieco zaskoczył Francuzów, którzy mieli wówczas niewystarczającą liczbę wojsk w Wietnamie. Po obustronnym porozumieniu w 1946 roku uznano Wietnam Północny za wolne państwo, będące częścią Unii Francuskiej. W ostatecznym bilansie wojny z Francją Wietnam został podzielony na dwie części, zgodnie z 17. równoleżnikiem: komunistyczną Demokratyczną Republikę Wietnamu na północy oraz Republikę Wietnamu na południu.

Wojna wietnamska

Wojna wietnamska była kolejnym starciem militarnym, które w bezpośredni sposób dotknęło państwo. Konflikt zbrojny trwał w latach 1957-1975, a głównymi stronami konfliktu były rządzona przez komunistów Demokratyczna Republika Wietnamu na północy oraz Republika Wietnamu na południu. Obie strony wspierane były przez wszelkie zgromadzenia, takie jak organizacje komunistyczne wspierające Demokratyczną Republikę Wietnamu czy koalicja międzynarodowa obejmująca Stany Zjednoczone i ich sojuszników, stojąca po stronie Republiki Wietnamu. Walki toczyły się na terenie Wietnamu Południowego, Laosu i Kambodży, które również były zamieszane w konflikt. Naloty bombowe ze strony Stanów Zjednoczonych dotknęły również Północną Republikę Wietnamu. Jedną z przyczyn wybuchu wojny wietnamskiej było przyjęcie przez Stany Zjednoczone „teorię domina”. Głosiła ona, że państwa socjalistyczne będą dążyć do opanowania krajów Trzeciego Świata poprzez atakowanie państw sąsiadujących z już opanowanymi. Z tego powodu, gdy Wietnam Północny zaczął współpracować z lewicową partyzantką, rząd amerykański podjął decyzję o pomocy południowej części Wietnamu. Z powodu wielkich strat w wojskach amerykańskich, za czasów prezydentury Richarda Nixona podjęto decyzję o wycofaniu wojsk amerykańskich z konfliktu. W wyniku tego słabo wyszkolona armia południowowietnamska została pokonana wiosną 1975 roku przez wojska z północy. Spowodowało to ostatecznie aresztowanie premiera południowej części Wietnamu, Dương Văn Minha, a co za tym idzie zwycięstwo komunistów i zjednoczenie Wietnamu.

Zjednoczenie Wietnamu

W wyniku wojny wietnamskiej w 1976 roku powstała Socjalistyczna Republika Wietnamu, która zaowocowała przewagą militarno- polityczną na terenie Indochin. W 1978 roku wojska wietnamskie dokonały interwencji w Kambodży, rządzonej przez Czerwonych Khmerów, obalając reżim Pol Pota. Interwencja spowodowała pogorszenie relacji z Chinami, popierającymi Czerwonych Khmerów a w konsekwencji wybuch trwającej miesiąc wojny chińsko-wietnamskiej, wygranej przez Wietnam. Od tego czasu notuje się okres spokoju, co rozpoczęło bardzo dynamiczny rozwój kraju. W 1995 roku Wietnam nawiązał stosunki dyplomatyczne z USA, wstąpił do ASEAN i WTO.

Czasy teraźniejsze

Obecnie Wietnam jest krajem o dużym stopniu rozwoju, jednym z najlepiej rozwijających się krajów Azji Południowo- Wschodniej. Nieprzerwanie od 1991 roku datuje się jeden z większych rozwojów gospodarczych, jeden z najszybszych na świecie. Jest to spowodowane rozwojem sektora prywatnego w przemyśle i usługach. Rolnictwo stanowi jedną z głównych dziedzin utrzymania ludności – uprawiana jest chociażby kukurydza czy trzcina cukrowa, a także kawa i herbata. Wietnam posiada słabo rozwiniętą hodowlę, jednak duże znaczenie ma rybołówstwo- zwłaszcza to śródlądowe. Kraj może pochwalić się rozwiniętą turystyką – w 2005 roku Wietnam odwiedziło 3,5 miliona turystów zagranicznych, generując wpływy do budżetu państwa rzędu 200 mln dolarów amerykańskich.